Inisorat i Amai Ashraf Abdulraheem

So oriyano podi ko Allah a kirek ko langowano bantogan agoso salawat ago salam san ko Nabi tano agoso manga tonganay niyan agoso manga sahaba niyan. Assalamo Alaikom.

Pagariko ago babay aken ko Islam, sabnara miakarani den angkai a bolana Ramadhan; a giyai so olanolan a babarakaten a 6-olan a giiron ipamangni o manga Salaf As-Salih ko Allah sa isampay Niyan siranon; na oriyan iyan na 6-olan peman a ipephamangni ranon ko Allah sa tarimaan Niyan kiran so mapephagamal iranon a mapia sabap ko kala ago kadakela tanto o manga kalbihan a mapapadalemon a pekhada sa ginawa o sabaad odi so kadakulan ko pagtaw sangkai a masa sabap ko kiandakelo kabimbanan.

Katii so sabaad ko manga kalbihan a inisenggayo Allah sangkai a bolana Ramadhan a da ko salakaw ron a olanolan:

1. Pepakilekaanon o Allah so manga pintoan o sorga [isa a kiya-aloyaun na so langit] na pepakilekeban Iyanon so manga pintoan o Naraka.
2. Pephaki-parkos o Allah so manga Shaytan.
3. Oman gawii na pakipephagadilan o Allah so sorga na gii Niyan tharoon, “magaan den miphokasa o manga oripen Aken a manga Salihin so manga reregen agoso manga karomasayan na oriyan iyan na sii reka siran pakabolosa”.
4. So baw ngari o taw a gii puasa na mamot siiko Allah a di so baw kastori.
5. So manga Malaikat na giiran ipagistigfar (ipamangni sa kadaan sa dosa) so taw a gii puasa sa taman sa makathangkas.
6. Siiko oman ghagawii ko bolana Ramadhan na adena pepaka-maradikaanon o Allah a manga taw phoon ko Naraka.
7. Siiko moripori a kaghagawii ko Ramadhan na perilaanon o Allah so manga taw a miyamoasa sa para soa-soat ko Allah.
8. Mapapadalemon so Laylatul Qadr a aya katimbel iyan na so maphagamalono taw a mapiya na thomo a di so maphagamal iyan ko makasanggibo a olanolan (maana 83.3-ragon) na saden sa taw a mapapason so mapiya sangkoto a kaghagawii ka di ron managon-taman na sabnar a miyapapason so langowana mapiya.

So Tarawih – na giyai so Qiyamol-Layl (katindeg sa sambayang ko kaghagawii) a kanjamaa siiko Ramadhan, aya wakto niyan na iphoon ko sambayang a Aisha na taman ko kasebango pamorawag (Fijar). Sabnara inipangoyato Nabi (Sallallaho Alaihi Wa Sallam) so kitindegenon ko Ramadhan sa kiatharo niyanon a [ped sa maana niyan]: “Saden sa taw ipamayandeg iyan [so qiyamol-layl] ko Ramadhan ka paratiyaya niyan [ko Allah] ago arap-arap iyan [ko balas o Allah] na prilaan rekaniyan so nganin a miyauna ko dosa niyan.” [Bukhari & Muslim]. Ago siiko Sahih Bukhari a phoon a thothol ko Aishah [RadhiAllaho Anha]: “Mataana so Nabi [Sallallaho Alaihi Wa Sallam] na tominindeg (sa qiyamol layl) sa miyaka-isa a kaghagawii sa masjid na adna miyonot ko sambayang a manga taw, oriyan iyan na mizambayang peman ko miyakatondogon (a kaghagawii) na miyakadakel so manga taw, oriyan iyan na mitimo-timo siran ko kaghagawii a ikatlo odi na siiko ikapat na da niyan siran liyowi, na kagiya a mapita na pitharo iyan [ped sa maana niyan]: Sabnara miyailayaken so siyowaiyo na daa ba  raken miyakaren sa kaliyowi ko rekano a rowar sa mataana inikawan aken oba rekano baden paliyogaten.” Siiyoto ko Ramadhan. 

Sagintas a Ika-8
Siiko Zakat al-Fitr [kapitra] 

So Zakat al-Fitr – [maana so kapitra] na paralo a inipaliyogato Rasulollah [Sallallaho Alaihi Wa Sallam] siiko kamboka phoon ko Ramadhan. Pitharo o Abdullah bin Omar [RadhiAllaho Anhoma] a ped sa maana niyan: “Piyaralo o Rasulollah [Sallallaho Alaihi Wa Sallam] so kapitra phoon ko Ramadhan siiko oripen agoso mapiya a taw agoso datu agoso bai agoso wata a mayto agoso matoa ko manga Muslim”. [Muttafaqun Alaihi]. 

A giyai so isaka gantang a pangenengken a ped ko nganin a pagepero o manga taw. Pitharo o Abo-Said Al-Khudri [RadhiAllaho Anho]: “Aya betad ami siiko masa o Rasulollah [Sallallaho Alaihi Wa Sallam] na ipembegay ami ko gawii a boka so isaka gantang a pangenengken ago ayawto a pangenengken ami na Shaiir [bantad], zabib [raisin-miyagango a anggor], ago aqit [dried yogurt-miyagango a ped sa gatas], ago korma”. [Piyanotolo Bukhari]. Na di khapakay so ped sa pirak agoso kasangkapan agoso nditaren agoso pangenengkena pangangayamen, agoso pagigimo agoso manga salakaw ron ka sabnara miyasopak iyan so nganin a kinisogoonon o Nabi [Sallallaho Alaihi Wa Sallam]. Ago sabnara pitharo o Nabi [Sallallaho Alaihi Wa Sallam] a ped sa maana niyan: “Saden sa taw a nggalebek sa amal a di ped ko sogoan ami na di tharimaan.” [An-Nawawi]. Maana di rekaniyan tharimaan. Ago aya arangan a kala angkoto a isaka gantang na 2.40 kilogram ko mapiya wheat. Giyai kala a giyangkoto a isaka gantang a Nabawi a diniyangka o Nabi [Sallallaho Alaihi Wa Sallam] a mipepitra. [Imanto na siisa Saudi na ndadakel ko manga padian - supermarket - a titibhabaan a 3kilogram a mapiya a margas a gii pitraan].

Inisorat-i Rasol Abbas

Asalaamu ‘Alaykom WarahmatullahI Wabarakaatoh

      ALHAMDULILLAH,  So langoa na Bantogan go Pod-podi na tanan dn Bagi-an o Allah I ,  Na so Limo go so kada a rayo-rayo a ginawa na san ko Pangolo tano a so Muhammad r so langoa manga Shahaabah niyan,  so manga familiya niyan na lomangkap ko langoa Moumeen a miangongonotan rkaniyan na taman dn imanto. Phangingko ko Allah I a palaya tano dn misampay sankaya a Olanonolan sa palay dn mapipiya ginawa tano na lalambo ko langoa a pphangasasakit a maka piya siran dn sa magaan so magaan ka aniran mambo minggolalan so manga soa-soat ko Kadnan tano sabap sa giyankaya a Kaphoasa na isaini a Simba a Inangkon o Allah I  a Rkiyan na “Sakn a Thigiyan i Mbalason”.
 
      Manga Oripn o Allah I ,  kalalayaman dn a oman pphaka talingoma so Ramadhan,  na pkha masaan tano a omani isa na tanto dn a massndod ko gii ran kapriparado ko pimbarang a pangan-ngkanan odi na manga pagigimo go manga lingao ko mata, a maa pd dn oto ko saka-sakaw tano sankaiya Olanolan a papatong non so Manga Shaitan na Llkhbanonon so manga Pinto o Naraka, na Llkaanon so Manga Pinto o Sorga.
 
      Giyanan so  manonompangon ko  manga BADAN / LAWAS  tano ogaid,  na aya mala a thalagadan tano, na antonaa i manga SIMBA a pnggalbkn tano a giyanan i bagianon o manga  NIYAWA  tano,  a amay ko maka talingoma tano ko Sabnar a Tohan a Mithaong Rikitano ko Samporna a Mapiya a Bontal, na aya mitalingoma tano ron na so dn so “Daa sanin-saning iyan a Poso”.